Tabi (足袋, dosłownie „torba na stopę”) to tradycyjne japońskie skarpetki, które sięgają do połowy łydki. Szybko zyskały popularność na całym świecie. Nic dziwnego, biorąc pod uwagę komfort, jaki zapewniają te wyjątkowe skarpetki z oddzielonym dużym palcem. Oczywiście, jak wszystko, co japońskie, skarpetki tabi mają ciekawą historię.
Historia tabi
Te skarpetki, które oddzielają duży palec od pozostałych, zostały zaprojektowane tak, aby pasowały do japońskich sandałów powszechnie noszonych w tamtych czasach, takich jak geta czy zōri, jako uzupełnienie kimono, czyli tradycyjnego japońskiego ubioru. Tabi po raz pierwszy pojawiły się na stopach Japończyków w XV wieku.
Japonia była krajem pozbawionym bawełny, więc tylko najzamożniejsi Japończycy mogli pozwolić sobie na noszenie tych skarpetek. Dopiero po otwarciu handlu z Chinami Japonia mogła importować duże ilości bawełny. To otwarcie rynku pozwoliło na produkcję większej liczby skarpetek i uczyniło ten dodatek dostępnym dla wszystkich klas społecznych w Japonii.
Samuraj i Chugen przygotowujący się do podróży. Źródło: Okinawa Soba
Skarpetki tabi są często błędnie nazywane „skarpetkami samuraja” lub „skarpetkami ninja”, mimo że nosiły je wszystkie klasy społeczne, choć zazwyczaj kojarzy się je z ubiorem samurajów i tradycyjnymi kimonami. Wszyscy mężczyźni i kobiety mogli nosić tabi, jednak wprowadzono ograniczenia oparte na statusie społecznym.
Samuraje w stroju ceremonialnym. Mężczyzna po lewej nosi sandały zwane geta, drugi nosi zori. Obaj mają na sobie tabi. Źródło: Bibliothèque Nationale de France.
W rzeczywistości proletariusze mogli chodzić tylko w niebieskich skarpetkach. Samurajom natomiast wolno było nosić każdy kolor poza złotym i fioletowym. Artyści mogli nosić (i zazwyczaj nosili) każdy rodzaj wzoru. Oczywiście szlachta i panowie mogli nosić dowolny kolor i rodzaj skarpetek. Zazwyczaj wybierali kolory klas wyższych, czyli fioletowy i złoty.
Japońskie sandały geta z czasem stały się mniej popularne w codziennym życiu Japończyków, co doprowadziło do spadku popularności skarpetek tabi.
Tabi dzisiaj
Tabi przetrwały próbę czasu i stały się nawet modnym dodatkiem. Obecnie nosi się je do kimono lub yukaty. Tradycyjnie są koloru białego, szczególnie na formalne okazje, takie jak ceremonia parzenia herbaty czy śluby. Poza ceremoniami mężczyźni czasem noszą tabi w kolorze czarnym lub niebieskim, a kobiety wybierają tabi z szeroką gamą wzorów i kolorów.
W przeciwieństwie do zachodnich skarpetek, tradycyjne tabi nie są elastyczne, lecz wykonane w całości z bawełny z grubszą podeszwą (mniej sztywną niż podeszwy butów). Zgodnie z japońską tradycją zdejmowania obuwia przed wejściem do świątyni lub domu, podeszwa ta zapewnia stopom taki sam komfort jak zachodnie kapcie. Te tradycyjne skarpetki mają również tę cechę, że zakłada się je od tyłu. Metalowy system zapięć znajdujący się z tyłu tabi, zwany kohaze, pozwala utrzymać skarpetkę na stopie.
Tradycyjne tabi zazwyczaj nie są sprzedawane według europejskiej rozmiarówki, lecz według długości w centymetrach. Aby poznać odpowiednią długość w centymetrach skarpetek do zakupu, wystarczy pomnożyć swój europejski rozmiar buta przez 0,67.
W dzisiejszych czasach dostępnych jest mnóstwo modeli, sięgających do kostki lub do połowy łydki, takich jak skarpetki tabi, które są bardziej nowoczesnymi wersjami wykonanymi z elastycznych materiałów bez systemu zapięć.
Istnieją również tabi pełniące funkcję obuwia zewnętrznego, grubsze i z gumowymi podeszwami, zwane jika-tabi (地下足袋, dosłownie „tabi do ziemi”). Powstały na początku XX wieku i będą tematem kolejnego artykułu na naszym blogu.
