Ubiór, gestykulacja, postawa, mimika… w każdym kraju istnieją wyraźne różnice kulturowe, niezależnie od tego, czy chodzi o sposób ubierania się, zachowania czy komunikacji. Język ciała również różni się w zależności od zakątka globu. Dla większości osób z Zachodu japońskie gesty, które wspierają komunikację werbalną, bywają trudne do rozszyfrowania.
Co więcej, jeśli wybierasz się w podróż do Kraju Kwitnącej Wiśni, szybko zauważysz, że uprzejmość w Japonii jest kluczowa. Warto więc wcześniej poznać zasady dobrego wychowania, aby nie zostać uznanym za nieokrzesanego gaijina (obcokrajowca).
Przyjrzyjmy się bliżej znaczeniu najpopularniejszych japońskich gestów:
🙇 Powitanie poprzez lekki ukłon
Z pewnością zauważyłeś, że Japończycy nie całują się na powitanie ani nie podają sobie rąk? W japońskiej kulturze kontakt fizyczny jest wykluczony, nawet podczas witania się. Japończycy wolą lekko pochylić tułów do przodu, trzymając ręce wzdłuż ciała, aby okazać szacunek. Stopień nachylenia waha się od zwykłego skinienia głową po głęboki ukłon, w zależności od kontekstu i hierarchii osoby, z którą się witamy. Warto dodać, że ten tradycyjny japoński gest służy do mówienia „dzień dobry”, „do widzenia”, a także do podziękowań czy przeprosin. Jeśli kiedyś zobaczysz Japończyka rozmawiającego przez telefon, prawdopodobnie zauważysz, że kłania się podczas rozmowy – tak głęboko zakorzeniony jest to nawyk.
✊ Liczenie na palcach po japońsku
Mieszkańcy wysp zdecydowanie robią wszystko inaczej… Nie chodzi o to, że liczą na palcach u nóg, ale zamiast podnosić palce, zginają je w stronę wnętrza dłoni. Co więcej, potrafią doliczyć do 9 za pomocą tylko jednej ręki. Imponujące, prawda?
Wyjaśniamy: otwarta dłoń oznacza 0, zgięty kciuk to 1; dla 2 dodajemy palec wskazujący; dla 3 dokładamy środkowy; dla 4 zginamy cztery pierwsze palce, a zaciśnięta pięść oznacza 5.
Następnie podnosimy jeden lub więcej palców dla kolejnych liczb. Na przykład 6 uzyskujemy, podnosząc mały palec przy zamkniętej dłoni; dla 7 dodajemy palec serdeczny i tak dalej aż do 9. A co z 10? Wystarczy pokazać 1 lewą ręką i 0 prawą. Nadążasz?
👃 Mówienie o sobie poprzez wskazanie czubka nosa
Źródło: livejapan.com
Jeśli w środku rozmowy Japończyk wskaże palcem wskazującym czubek swojego nosa, nie bądź zdziwiony – nie wygłupia się. To po prostu oznacza, że mówi o sobie. Podczas gdy ludzie Zachodu instynktownie kładą dłoń na piersi, mieszkańcy Japonii mają w zwyczaju wskazywać czubek nosa. Ta różnica w języku ciała bywa dość zabawna, zwłaszcza gdy się jej nie spodziewasz.
🖐️ Mówienie „nie” za pomocą ciała
Wiedz, że w Japonii nigdy nie usłyszysz bezpośredniego „nie”, ponieważ tak się nie robi. Obrażenie rozmówcy w Kraju Kwitnącej Wiśni jest nie do pomyślenia. Zamiast tego usłyszysz wyrażenia typu „zobaczę, co da się zrobić” lub „to będzie trudne…”. Jak więc czytać między wierszami i rozpoznać prawdziwe „negatywne nie”? Gestykulacja robi tu całą różnicę. Mężczyźni mają tendencję do drapania się po karku z zakłopotaną miną. Japonki wachlują się dłonią przed twarzą lub odwracają dłonie w Twoją stronę z zażenowanym wyrazem twarzy lub lekkim, wymuszonym uśmiechem.
🙅♀️ Gest oznaczający „niemożliwe”
O ile Japończycy nie lubią mówić „nie”, by nie urazić rozmówcy, o tyle w przypadku pokazania zakazu nie owijają w bawełnę. Krzyżyk z dłoni lub przedramion, któremu towarzyszy słowo „dame”, wyraźnie oznacza, że coś jest niemożliwe. Możesz zobaczyć taką postawę, gdy odmawia się wstępu do pełnej restauracji. Dzięki temu niezwykle czytelnemu japońskiemu gestowi na pewno się nie pomylisz.
😸 Gest przywołujący kogoś
Źródło: likejapan.com
Jeśli ktoś wykona wobec Ciebie ten gest, możesz pomyśleć, że Cię odgania, podczas gdy w rzeczywistości jest dokładnie odwrotnie. Dłoń poruszająca się w przód i w tył z wnętrzem skierowanym do dołu to typowo japoński gest przywoływania kogoś. Pamiętasz słynnego maneki-neko, tę figurkę kota z podniesioną łapką, którą widać przy wejściach do japońskich sklepów? W Japonii maneki neko oznacza „zapraszającego kota”.
✋ Uprzejme torowanie sobie drogi w tłumie
Źródło: bibliblog.net
Może to być bardzo przydatne na zatłoczonych stacjach metra lub dworcach w Tokio: aby uprzejmie poprosić ludzi o przejście, wystarczy ustawić dłoń pionowo na wysokości twarzy, z złączonymi palcami, jakbyś chciał rozdzielić tłum na pół. W ten sposób możesz torować sobie drogę, idąc z opuszczoną głową i wzrokiem, przepraszając, aby nie spóźnić się na metro lub pociąg.
👌 Podwójne znaczenie znaku OK
Podczas gdy w krajach zachodnich dłoń tworząca kółko z kciuka i palca wskazującego oznacza „OK” lub „wszystko w porządku”, ten sam gest w Japonii może wskazywać, że mowa o pieniądzach. W zależności od kontekstu znak OK może oznaczać „zgoda” lub zapowiadać rozmowę o finansach. Ten sam symbol wykonany z ręką w poziomie reprezentuje monetę. Uważaj więc na nieporozumienia!
👋 Machanie dłonią przed nosem
Źródło: likejapan.com
Język ciała w Japonii bywa dla turystów zaskakujący. Uspokój się: jeśli Japończyk macha dłonią przed nosem, gdy do niego mówisz, nie oznacza to, że zaraz kichnie albo że brzydko pachniesz. To raczej sposób na pokazanie, że nie zgadza się z tym, co mówisz i ma odmienne zdanie.
✌️ Słynny znak V przed aparatem
Jeśli w reszcie świata uniesiony palec wskazujący i środkowy oznaczają „zwycięstwo” i są znakiem pokoju wywodzącym się z końca II wojny światowej, w Japonii jest zupełnie inaczej. Ten symbol pochodzi od ikony popkultury, która wykonała ten gest podczas sesji zdjęciowej dla marki Konica. Japonki używają znaku V również aby lepiej wyglądać na zdjęciach, ponieważ uważa się, że dzięki temu twarz wydaje się mniejsza. Pozwolimy Ci to przetestować…
🤲 Używanie obu rąk do dawania i przyjmowania
W Japonii istnieje wiele zasad uprzejmości, których należy przestrzegać, wręczając komuś prezent. Na przykład, najlepiej transportować go w neutralnej torba, aby nie rzucał się w oczy. Opakowanie musi być nienaganne. Podarunek powinien być wręczony prywatnie i otwarty w samotności. Podobnie, prezent zawsze wręcza się i przyjmuje obiema rękami. Pokazuje to, jak dużą wagę przywiązujesz do tego miłego gestu. Jeśli użyjesz tylko jednej ręki, będziesz wyglądać na źle wychowanego. Warto również ukłonić się, aby podziękować i okazać wdzięczność drugiej osobie.
Jak widzisz, podczas odwiedzania kraju o kulturze tak odmiennej od naszej, komunikacja niewerbalna może być dość myląca. Źle zinterpretowany język ciała może czasem prowadzić do kłopotliwych sytuacji. Dlatego warto znać te kilka japońskich gestów, które prawdopodobnie pozwolą Ci uniknąć wpadek.
