W Japonii słynna noworoczna tradycja polega na odwiedzaniu siedmiu bóstw szczęścia, aby zapewnić sobie pomyślność na cały rok. W każdy pierwszy weekend stycznia rodziny udają się do świątyń, aby modlić się do tych Bogów i zdobyć ich pieczęcie: to pielgrzymka Shichifukujin.
W japońskiej mitologii opowiada się, że bóstwa te podróżowały na statku skarbów, aby rozdawać prezenty tym, którzy dobrze się sprawowali.
Poznaj tę japońską legendę i zaproś szczęście do swojego domu!
📖 Legenda o Shichifukujin
Każdego 31 grudnia siedem bóstw pomyślności podróżuje na Takarabune, statku skarbów, aby przynieść dobrobyt tym, którzy byli rozsądni. Ebisu, Daikokuten, Benzaiten, Bishamonten, Fukurokuju, Hotei i Jurojin… Każdego z nich można rozpoznać po wyglądzie, atrybutach lub symbolicznych zwierzętach.
W noc japońskiego Nowego Roku rodzice wkładają obrazek słynnego żaglowca i jego boskiej załogi pod poduszki dzieci. Wszystko to w nadziei, że będą miały piękne sny i aby zapewnić sobie szczęście przez kolejne 12 miesięcy.
Od lewej do prawej: Hotei, Jurōjin, Fukurokuju, Bishamonten, Benzaiten, Daikokuten, Ebisu.
🛕 Pochodzenie 7 bogów dobrobytu
Dlaczego 7 bóstw, a nie 5 czy 8? Cóż, liczba 7 jest znana z przynoszenia szczęścia w wielu krajach. W Japonii jest używana w tradycyjnych świętach i rytuałach: na przykład święto gwiazd Tanabata odbywa się 7. dnia 7. miesiąca roku; Nanakusa no sekku (tradycja polegająca na jedzeniu 7 leczniczych ziół) ma miejsce 7 stycznia. Ponadto buddyzm mówi o 7 reinkarnacjach, można również wspomnieć o 7 cnotach Bushido (kodeksie, który rządził japońskimi wojownikami w epoce samurajów).
Początki legendy o Shichifukujin sięgają średniowiecza, między XVI a XII wiekiem, za czasów siogunatu Tokugawa. W tamtym okresie lud potrzebował dobrobytu, a religia stanowiła ważne wsparcie. Wtedy właśnie legenda o 7 bogach szczęścia pojawiła się w Kraju Kwitnącej Wiśni. Mówi się, że modląc się do tych Bogów szczęśliwości, oczyszczamy się z 7 nieszczęść i zyskujemy 7 szczęść. W epoce Edo tradycja stała się popularna, czego dowodem są liczne przedstawienia Shichifukujin w tradycyjnej sztuce japońskiej.
🍀 Pielgrzymka Shichifukujin
Pielgrzymka siedmiu bogów szczęścia rozwinęła się wraz z tradycją Hatsumode, która zazwyczaj polega na odwiedzeniu świątyni w swojej okolicy w pierwszym dniu nowego roku. Ten zwyczaj, który pojawił się w epoce Edo, ma przynosić szczęście przez cały rok. Pielgrzymka Shichifukujin rozwinęła się w tym samym duchu. Odwiedzenie siedmiu bóstw ma gwarantować szczyt dobrobytu. W Japonii oferowanych jest wiele tras, zwłaszcza w Tokio. Pielgrzymka Shichifukujin Meguri jest praktykowana przez wielu mieszkańców, szczególnie w dzielnicy Yanaka. Jednym ze zwyczajów Shichifukujin jest przywiezienie pieczęci z każdego miejsca kultu. Te talizmany, zwane goshuin, składają się z kaligrafii i pieczątki potwierdzającej wizytę.
⛩ Shichifukujin: Odzwierciedlenie synkretyzmu religijnego
Pamiętasz, Japończycy są mistrzami synkretyzmu. Dlatego nie dziwi fakt, że bóstwa wywodzą się z różnych religii, takich jak buddyzm, hinduizm, shintoizm i taoizm. Ci bogowie pochodzący z Indii, Chin i Japonii przynieśli ze sobą różne formy wierzeń.
⛵ Siedmiu Bogów na statku
Drzeworyt w kolorze przedstawiający Takarabune autorstwa Utagawy Hiroshige.
W wielu przedstawieniach (obrazach, grafikach, rzeźbach…) można zobaczyć statek na falach z 7 bogami stłoczonymi w środku. Na żaglu widnieje chiński znak „baku” (獏), pomyślne stworzenie, które odpędza koszmary. Można również zauważyć obecność symbolicznych elementów, takich jak żurawie, żółwie czy inne japońskie amulety szczęścia.
Statek skarbów i jego załoga reprezentują bogactwo, długowieczność, szczęście i pomyślność. W rzeczy samej shichi (七) odnosi się do liczby „7”, fuku (福) oznacza „szczęście”, a jin (神) „bóstwo”. Od epoki Edo wiele grafik przedstawia tę mitologiczną scenę przy użyciu naturalnych pigmentów. Ostatnio żaglowiec 7 bóstw szczęścia stał się tematem kolorowych i dziecięcych ilustracji z postaciami o okrągłych głowach.
Choć siedmiu bogów przynosi szczęście i pomyślność, każdy z nich jest związany z konkretnym zawodem. Rolnicy będą raczej czcić Ebisu i Daikokuten, nauczyciele uhonorują Jurojin, a artyści Benzaiten. Jeśli chodzi o profesjonalistów z branży gastronomicznej, z pewnością będą modlić się do Hotei.
🦹♂ Siedmiu Bogów Szczęścia, kim oni są?
🎣 Ebisu, bóg rybaków
To patron rybaków i kupców. Ten bóg, opiekun marynarzy i rolników, jest bardzo czczony w Japonii. Często przedstawia się go z jego towarzyszem Daikokuten. Ubrany w myśliwski kapelusz, bóstwo trzyma w dłoniach wędkę i dużą rybę. Jest związany z cnotą uczciwości. Ebisu miał być również pierwszym dzieckiem bogów demiurgów Izanami i Izanagi, nazywanym „dzieckiem pijawką”. Warto zauważyć, że jest to jedyny bóg pochodzenia japońskiego.
💰 Daikokuten, bóg tworzący bogactwo
Ucieleśnienie Shivy, to hinduskie bóstwo bogactwa, handlu i rolnictwa. Daikoku jest również opiekunem kucharzy. Dobrze zbudowany i uśmiechnięty, ten bóg pogromca demonów nosi czapkę i torbę pełną mądrości. Siedzi na workach z ryżem i trzyma w dłoni młotek, którym potrząsa, aby tworzyć bogactwo.
⚔ Bishamonten, bóg wojownik i opiekun
Przybyły z Chin pod imieniem Tamonten, Bishamonten jest wcieleniem Vaishravany, hinduskiego bóstwa strzegącego Dharmy (prawa buddyjskiego). Król opiekun Północy jest ubrany w zbroję i trzyma włócznię oraz pagodę. Uważany za boga wojny i dobrobytu, Bishamon jest czczony przez wojowników, aby przynosił im szczęście w walce.
🎵 Benzaiten, bogini elokwencji i sztuki
Benzaiten, nazywana również Benten przez bliskich 😉, to bogini wody i jedyne żeńskie bóstwo w klanie 7. To wcielenie hinduskiego bóstwa Sarasvati, bogini sztuki, muzyki, elokwencji, wiedzy i piękna. Towarzyszy jej biały wąż i biwa (japoński instrument muzyczny).
🪙 Fukurokuju: Bóg bogactwa i długowieczności
To chińskie bóstwo wywodzące się z taoizmu, które reprezentuje mądrość, męskość, fortunę i długowieczność. Fukurokujin za życia był chińskim filozofem. Opisuje się go jako łysego starca z długą białą brodą i wydłużoną czaszką. Nosi laskę mądrości i czasami towarzyszy mu żuraw lub żółw.
🤓 Jurojin: bóg długowieczności i mądrości
To najstarszy z 7 bóstw. Patron nauczycieli, to taoistyczne bóstwo przypomina Fukurokuju swoją długą brodą i łysą głową. Mówi się, że dzielą to samo ciało. Ten uczony trzyma laskę, która zawiera sekrety długowieczności. Często towarzyszy mu jeleń lub inne zwierzę przynoszące szczęście.
😁 Hotei: hojność i obfitość
Hotei, zwany również śmiejącym się Buddą, miałby być wcieleniem Maitrei lub Buddy przyszłości. Ten stary chiński mnich, który naprawdę istniał w X wieku, również dołączył do religii taoistycznej i shinto. To bóstwo dobrego zdrowia, szczęścia, obfitości i handlu. Hotei jest bardzo popularny w Azji i na Zachodzie, gdzie często można go spotkać w restauracjach. Przedstawiany jako gruby, łysy, brzuchaty i uśmiechnięty mężczyzna, Hotei przyciąga dobrobyt i trzyma torbę pełną skarbów, która nigdy się nie opróżnia. Podobno pocieranie jego brzucha przynosi szczęście. Próbowałeś już?
