Japoński zespół o atrakcyjnym wyglądzie, szczypta energetycznych piosenek, dopracowane choreografie, szalejący fani 😻 i spora dawka marketingu – oto przepis na J-pop. Ten styl muzyki komercyjnej jest prawdziwym fenomenem w archipelagu, do tego stopnia, że dominuje na rynku. Będący owocem przemysłu marketingowego, japoński pop jest wszechobecny w mediach, wspierany przez anime, gry wideo i karaoke.
Skąd wywodzi się ten gatunek muzyczny? Kim są te efemeryczne gwiazdy J-popu, nazywane w Japonii idols? Odkryj bez zwłoki świat japońskiego popu.
🎧 J-pop, mieszanka muzyki zachodniej i lokalnej
Pojawiający się w 1988 roku w Kraju Kwitnącej Wiśni, J-pop, podobnie jak jego koreański kuzyn K-pop, wywodzi się z lokalnej muzyki tradycyjnej, do której dodano zachodnie trendy. Ten styl muzyczny jest jednym z 4 obecnych gatunków muzycznych w Japonii, obok J-rocka, J-rapu i enka.
Określenie J-pop, pochodzące od Japanese popular music, zostało wprowadzone przez stację radiową J-Wave, aby nazwać lokalną muzykę inspirowaną zachodnią modą. Gatunek czerpie z nurtów rock’n’rolla, disco, dance, elektro, soulu, hip-hopu i RnB. Z tekstami w języku japońskim, skierowanymi do nastolatków, J-pop surfuje na wielkich nurtach amerykańskich czy europejskich. Dzięki temu wyróżniamy zróżnicowane style muzyczne, od bardzo żywiołowych po bardziej klasyczne melodie.
Pochodzenie J-popu
Odziedziczony po japońskiej muzyce popularnej XIX wieku i pod wpływem zachodnich brzmień, J-pop jest wynikiem ewolucji historycznej i kulturowej.
W erze Meiji pierwszym nurtem muzyki popularnej był gatunek enka, który odnosił się do ulicznych śpiewaków. Artyści ci byli akompaniowani przez tradycyjne instrumenty japońskie.
Później, wraz z pojawieniem się radia, na archipelagu zaczęły dominować zachodnie piosenki. Byliśmy w latach 20., a jazz cieszył się w Japonii ogromną popularnością. Równolegle, europejskie klasyki coraz częściej pojawiały się na falach radiowych. Z czasem niektóre popularne za granicą utwory były przerabiane przez Japończyków w ich ojczystym języku. To narodziny gatunku kayokyoku. Tradycyjne melodie enka przybrały zachodnie brzmienia.
Rozkwit kayokyoku
Podczas okupacji amerykańskiej enka, reprezentująca japońskie wartości, została odsunięta na bok. Zaczęto preferować kayokyoku. Z drugiej strony, w Japonii pojawiły się nowe style muzyczne, takie jak boogie-woogie, blues czy country. Enka straciła swoje tradycyjne DNA, mutując w stronę stylu bardziej zachodniego, przy jednoczesnym zachowaniu japońskiego przekładu. Ponadto pojawienie się telewizji przyczyniło się do rozwoju kayokyoku.
Masz ochotę posłuchać kilku słynnych utworów w stylu kayokyoku?
Dziedzictwo rock’n’rolla
W 1952 roku jazz powrócił z wielką siłą na archipelag wraz z sukcesem afroamerykańskich artystów, takich jak Louis Armstrong. Jednak lokalni muzycy zwrócili się bardziej ku country, które było bardziej przystępne.
Koniec lat 50. i sława Elvisa Presleya wyznaczają nadejście rocka w Japonii, kiedy to grupa country przerobiła słynny utwór amerykańskiej gwiazdy. Podobnie Beatlesi zainspirowali wielu lokalnych artystów popowych. Tak więc lata sześćdziesiąte zapoczątkowały modę na rockabilly, gitarę elektryczną i pop.
Yellow Magic Orchestra, japoński zespół synthpopowy, bardziej znany pod nazwą YMO.
Wzorując się na modelu amerykańskim, niektórzy japońscy artyści mieszali muzykę tradycyjną z rockowymi brzmieniami. Należy do nich grupa Happy End, która wywarła duży wpływ na japońską muzykę. W latach 70. niektóre zespoły, takie jak Southern All Stars czy YMO, zapisały się w historii J-popu. Ponadto liczba tłumaczonych piosenek gwałtownie wzrosła.
Pojawienie się idoli
Równolegle zaczęły pojawiać się agencje artystyczne, które poszukiwały nowych talentów. To one od podstaw tworzyły „idoli” oraz kody marketingowe, aby zagwarantować sukces ich karierom. Zajmowały się wyszukiwaniem, przesłuchaniami i intensywnym szkoleniem przyszłych gwiazd.
Wśród pionierów była agencja Johnny and Associates, specjalizująca się w rekrutacji męskich artystów. Stopniowo blade kopie zagranicznych gwiazd zastępowano lokalnymi sławami, co dało początek pierwszym japońskim boys bandom lat 70. Melodie były tworzone przez uznanych autorów i kompozytorów, a teksty zawsze śpiewano po japońsku w trosce o bliskość z publicznością.
Lata 80. z kolei upłynęły pod znakiem kobiecych postaci. Przez całą dekadę idolki o wyglądzie wzorowych dziewcząt zrewolucjonizowały J-pop w Kraju Kwitnącej Wiśni. Fenomen osłabł w latach 90., kiedy gospodarka Japonii była w szczytowym momencie, by powrócić kilka lat później wraz z kryzysem finansowym. Pod wpływem nostalgii Japończycy zaczęli wspominać idoli swojej młodości. W ten sposób grupa Morning Musume przywróciła modę na gwiazdeczki w latach 2000. Warto wspomnieć o słynnym producencie Yasushim Akimoto, twórcy gigantycznych grup kobiecych.
Namie Amuro, piosenkarka J-popu i japońska idolka w latach 90.
Pod wpływem kryzysu wytwórnie płytowe zrewidowały swoją strategię marketingową, oferując mediom darmowe występy w zamian za widoczność. Dzięki temu idolki pojawiały się wszędzie: w telewizji i w reklamach. Gwiazdy tamtej epoki wyróżniały się miejskimi wpływami, współgrającymi z dziećmi kryzysu. Piosenkarka Namie Amuro doskonale uosabia to zerwanie i nadała nowy impet idolkom drugiej generacji.
💓 Idolki J-popu w Japonii
Wielu młodych Japończyków w wieku od 16 do 25 lat zgłasza się na przesłuchania. Są wybierani ze względu na swój wygląd, zanim przejdą szkolenie artystyczne przygotowujące ich do zawodu gwiazdy. Gdy grupa jest już uformowana, następuje cały system medialny. Ostatecznie niewielu idolom udaje się zdobyć miejsce w świecie celebrytów, zanim popadną w całkowitą anonimowość. Ich kariera jest zazwyczaj bardzo krótka i często kończy się przed osiągnięciem pełnoletności lub w wyniku medialnego skandalu.
Boys bandy lub girls bandy, działające na podstawie kontraktów na czas określony, czasami mieszkają razem, aby budować więzi. Przechodzą intensywny trening tańca, śpiewu lub innych dyscyplin, dostosowany przez ich menedżera, i poświęcają mnóstwo czasu na pracę nad swoim wizerunkiem. Wreszcie, gdy są gotowi, grupa podpisuje kontrakt z wytwórnią płytową.
Członkinie grupy J-pop AKB48.
Oprócz swoich działań artystycznych, idolki zarządzają swoją popularnością w mediach społecznościowych. Stają się prawdziwymi maszynami do robienia biznesu, zaliczając występy i sesje zdjęciowe do produkcji gadżetów. Czasami występują w reklamach lub prowadzą programy telewizyjne. Wszystko jest obliczone tak, aby grupa odniosła sukces. Warto zauważyć, że zyski trafiają do przemysłu rozrywkowego. Tak, często idolki otrzymują jedynie zwykłą pensję.
Podczas swojej kariery idolki udają singielki, ponieważ w oczach fanów muszą być dostępne. Zazwyczaj są to atrakcyjne, nadmiernie eksponowane w mediach osobowości. Każdy ich gest karmi prasę i plotki. W odróżnieniu od gwiazd amerykańskich czy europejskich, utrzymują relację bliskości ze swoimi fanami, stawiając na prawdziwy kontakt z nimi.
🙆 Obowiązkowe grupy J-popu
👯 AKB48
Grupa J-pop AKB48, która zrzesza dziś ponad sto idolek, jest bez wątpienia najpopularniejszą w Japonii. Reprezentowana przez 48 młodych dziewcząt, AKB48 występuje we własnej sali koncertowej. W programie: wpadające w ucho piosenki, proste choreografie i tematy z życia wzięte w rytmie popu. AKB48 składa się z kilku zespołów o zmiennej liczebności. Koncepcja zrodziła się w głowie producenta Yasushiego Akimoto, który stworzył grupę w 2005 roku, a także inne podobne podmioty. Dziś te uwielbiane w Japonii gwiazdeczki biją wszelkie rekordy sprzedaży albumów i singli. Ich sekret: dziewczyny budują lojalność fanów, pielęgnując z nimi bliskie więzi.
🎤 Hatsune Miku
Wirtualna supergwiazda z długimi niebieskimi włosami, Hatsune to awatar wywodzący się z oprogramowania syntezy głosu. Pierwotnie gwiazda pop została stworzona przez markę Yamaha, aby reprezentować Vocaloid 2. Prawdziwa ikona J-popu, stała się kluczową postacią popkultury w Japonii i Europie. Potrafiąca odtworzyć i zsyntetyzować ludzki głos, piosenkarka może interpretować 100 000 utworów stworzonych przez fanów lub kompozytorów. Ponadto współpracowała już z międzynarodowymi gwiazdami, takimi jak Lady Gaga czy Pharrell Williams. Hatsune Miku jest bardzo sławna w Kraju Kwitnącej Wiśni i regularnie występuje w Europie. Podczas jej koncertów na ekranach wyświetlany jest jej hologram.
👸 Kyary Pamyu Pamyu
Ta młoda piosenkarka jest ucieleśnieniem stylu kawaii. Mając 25 lat, stała się znana na całym świecie dzięki swojemu utworowi Pon Pon Pon. Księżniczka Japońskiego Popu uwielbia bawić się paradoksami, mieszając to, co słodkie, z elementami mrocznymi. W jej teledysku można dostrzec mózg w scenerii godnej tripu po kwasie. Piosenkarka jest również modelką i blogerką modową. Jej ekstrawagancki styl przypominający lalkę oraz jej psychodeliczny świat uwodzą wielu fanów. Zresztą teledysk Pon Pon Pon ma ponad 160 milionów wyświetleń na Youtube.
📀 Perfume
Ta grupa, uformowana w latach 2000., jest z pewnością jedną z najbardziej znanych w Japonii i za granicą. Składa się z 3 piosenkarek wywodzących się z Actors School Hiroshima: Nocchi, Kashiyuka i A-chan. Ich kariera nabrała tempa w 2007 roku dzięki singlowi Chocolate Disco, który wyniósł je na szczyt. W 2012 roku podpisały kontrakt z Universal Music, otwierając sobie drzwi do międzynarodowego sukcesu. Perfume to muzyka z brzmieniami dance, synthpop, techno i house. 20 lat później kobiece trio pozostaje obowiązkową grupą w Japonii. Klucze do ich długowieczności: innowacyjne podejście do popu.
💪 Deadlift Lolita
Stworzony w 2017 roku duet idoli to mieszanka J-popu i metalu, w skład której wchodzą Ladybeard, australijski zapaśnik w przebraniu, oraz Reika Saiki, japońska kulturystka i również zapaśniczka. W swoich teledyskach Deadlift Lolita to całkowicie szalona mieszanka kulturystyki i kawaii. Energetyczne brzmienie, które łączy niewinność popu z mocą death metalu. Jednocześnie oryginalna i oszałamiająca, grupa oferuje muskularny występ sceniczny. Duet nie z tej ziemi!
Jesteś fanem J-popu? Napisz nam w komentarzu, jaki jest Twój ulubiony zespół! 😃👇
