Kot jest obiektem wielu przesądów na całym świecie, a Japonia nie jest tu wyjątkiem.
Bakeneko (化け猫, czyli „kot-potwór”) to złowroga istota, kot widmo, który jest bohaterem licznych legend. Należy on do rodziny yokai, czyli duchów z japońskiego folkloru.
Pod jego osobliwym wyglądem kocura z długim ogonem kryje się groźny potwór, zdolny do nawiedzania domu, ziania ogniem, a nawet pożarcia swojego właściciela.
Poznaj historię Bakeneko i legendy krążące wokół tego przerażającego kota. Uwaga: po przeczytaniu tego artykułu już nigdy nie spojrzysz na swojego pupila w ten sam sposób 🙀.
😼 Pochodzenie Bakeneko
W XVII wieku, w okresie Edo, rozwinął się przemysł tekstylny, co doprowadziło do powstania w Japonii hodowli jedwabników. W tamtych czasach koty były cenione za tępienie szczurów i myszy, które zagrażały hodowli. Te zwierzęta chroniące dobytek nie były więc przeznaczone na sprzedaż. W rezultacie wiele bezpańskich kotów zamieszkiwało ulice, co stało się pożywką dla legend w Kraju Kwitnącej Wiśni.
Termin Bakeneko oznacza „przemieniony kot” lub „kot widmo”. Mówiono, że ten kocur potrafi zmienić się w demona, aby nawiedzać dom i przejąć kontrolę nad swoim właścicielem. Niezbyt sympatyczny kot 😾!
💪 Magiczne moce Bakeneko
Ten wywodzący się z japońskiej mitologii kot o zwyczajnym wyglądzie jest w rzeczywistości yokai (istotą nadprzyrodzoną), posiadającą liczne moce, takie jak zdolność do metamorfozy, przejmowania kontroli nad ludźmi, a nawet zmuszania ich do tańca.
Odróżnienie Bakeneko od zwykłego domowego kota nie jest proste, jednak mówi się, że uwielbia on zlizywać olej z lamp. Cóż… warto wiedzieć, że skoro lampy te były produkowane na bazie tłuszczu rybnego 🐟, nie jest to nic dziwnego dla kota.
Przedstawienie Bakeneko dręczącego ludzi, autorstwa Utagawy Kunisady
Mówi się, że demoniczny duch Bakeneko potrafi przybrać ludzką postać, stając na tylnych łapach, lub ciskać kulami ognia. Ponadto nigdy nie zostawia się tego yokai w pobliżu zwłok, ponieważ może on wskrzesić zmarłych ☠️, skacząc na nich.
Jednak nie każdy kot staje się Bakeneko! Aby się przemienić, kocur musi spełnić określone kryteria dotyczące wieku, wagi i budowy ciała. Trochę jak w świecie modelingu!
Musi zatem:
- ✔ Mieć trzynaście lat
- ✔ Ważyć ponad 3,5 kg
- ✔ Posiadać długi ogon
😺 Różne rodzaje Bakeneko
Choć większość Bakeneko to podstępne stworzenia, gotowe pożreć swojego właściciela, by osiągnąć cel, istnieją też bardziej łagodne osobniki: Maneki Neko. Znasz te małe koty na szczęście, które witają Cię machającą łapką przy wejściu do azjatyckich sklepów 😻? Z natury życzliwe, przyciągają pomyślność i dobrobyt do domu.
Przedstawienie Bakeneko (po lewej) i Nekomaty (po prawej).
Kiedy ogon Bakeneko rozdziela się na dwie części, masz do czynienia z Nekomata 👹, bardzo niebezpieczną istotą, której lepiej nie spotkać na swojej drodze, a tym bardziej nie wpuszczać do domu. Ten złowrogi kot znany jest z prześladowania swoich domowników.
Dlatego Japończycy czasami obcinali ogony kociętom, z obawy, że w przyszłości przemienią się w demony. Z tych przerażających przesądów narodziła się rasa japoński bobtail.
🐱 Kilka legend o Bakeneko
Legenda o japońskim bobtailu
Czy znasz tę dziwną rasę kota z krótkim ogonem, zwaną japońskim bobtailem? Za tym kocim gatunkiem kryje się japońska legenda, którą zaraz Ci opowiemy.
Pewnego razu, ogrzewając się przy kominku, kot przypadkowo podpalił sobie ogon. Spanikowany, widząc płonący ogon, kot uciekł w miasto i rozprzestrzenił ogień na wszystkie domy. Po tej katastrofie Cesarz Japonii podjął decyzję o obcinaniu ogonów wszystkim kotom, aby incydent ten nigdy więcej się nie powtórzył.
Zdjęcie japońskiego bobtaila, kota bez ogona.
Legenda o wampirycznym kocie
Nawiedzana przez Bakeneko O Toyo, faworyta księcia Nabeshimy, miała trudności ze snem. Pewnej nocy, budząc się z koszmaru, młoda kobieta została zaatakowana przez potwornego kota. Po zabiciu jej, kot natychmiast przybrał postać swojej ofiary, aby uwieść księcia. Oślepiony urodą fałszywej O Toyo, Nabeshima nie zauważył żadnej zmiany. Uwielbiał spędzać czas w towarzystwie swojej piękności.
Później książę zachorował i mimo przybycia wielu uzdrowicieli, nikt nie potrafił znaleźć przyczyny jego dolegliwości. On również miewał koszmary i każdego ranka budził się coraz słabszy, aż w końcu zaczął tracić zmysły.
Każdej nocy strażnicy czuwali przy księciu Nabeshimie. Co dziwne, nigdy nie potrafili oprzeć się senności i systematycznie zasypiali. Wśród nich był młody żołnierz o imieniu Itô Sôda, który traktował swoją misję szczególnie poważnie.
Ilustracja autorstwa Patricka Jannina
Podczas gdy wszyscy strażnicy czuwający przy księciu zasnęli, Itô Sôda, czując narastające zmęczenie, naciął sobie kolano sztyletem. Wykorzystując ból, by nie zasnąć, młody strażnik zdołał pokonać senność. W ten sposób zauważył, jak O Toyo wchodzi do sypialni księcia. Zrozumiał, że piękność jest w rzeczywistości wampirem, który żywi się krwią księcia Nabeshimy. O Toyo została zdemaskowana i szybko stracona. Mówi się, że w chwili śmierci młoda kobieta przemieniła się w wielkiego czarnego kota.
Legenda o Takasu Genbei
Po utracie swojego kota, matka Takasu Genbei nagle zmieniła zachowanie. Zazwyczaj towarzyska, zaczęła się izolować, unikając kontaktu z bliskimi. Kiedy zamknęła się w swoim pokoju, by zjeść, Takasu Genbei dostrzegł przez uchylone drzwi sylwetkę przypominającą kota, która pożerała padlinę. Co dziwne, potwór miał na sobie ubrania jego matki. Przerażony mężczyzna zabił odrażającą istotę, która nagle odzyskała wygląd zaginionego kota.
👻 Bakeneko, duch, który fascynuje Japończyków
Bakeneko i manga
Mangi również czerpią inspirację z kota-potwora. Można wymienić Kuro, demonicznego kota z serii Blue Exorcist, postacie z filmu animowanego Neko no ongaeshi (Narzeczona dla kota) czy mangę Bakemonogatari, w której jeden z bohaterów jest opętany przez Bakeneko.
Postać Kuro w serii Blue Exorcist.
W świecie gier wideo Bakeneko również zajmuje ważne miejsce. Warto wspomnieć o pojawieniu się Nekomaty w Final Fantasy czy Pokemon pod postacią Espeona.
Popularny yokai w japońskiej sztuce
Od wieków kot jest zwierzęciem szczególnie cenionym w kulturze japońskiej. Po słynnym Maneki Neko, który wypełnia większość sklepów i restauracji, Bakeneko pozostaje niezwykle ważną postacią w japońskiej sztuce.
Jest przedstawiany w wielu dziełach, takich jak sztuki teatru kabuki, ilustracje Toriyamy Sekiena, obrazy Utagawy Kunisady czy rysunki Yosy Busona.
Gwiazda japońskiego folkloru
Przerażający i fascynujący zarazem, kot widmo jest honorowany festiwalem, który odbywa się co roku w Tokio. W programie: kostiumy, parady i tańce, aby uczcić najsłynniejszego z kotów w dzielnicy Kagurazaka, każdego października w okolicach Halloween. Co więcej, Bakeneko Matsuri to wydarzenie, którego nie mogą przegapić miłośnicy kotów.
Jeśli planujesz się tam wybrać, nie zapomnij swojej japońskiej maski kota!
Czczony kot-potwór, Bakeneko to złowroga istota, która budzi strach i szacunek poprzez legendy, sztukę i japoński folklor. Tajemniczy i podstępny, ten bezlitosny kocur nawiedza zarówno ekrany, jak i domy.
Zdjęcie w tle: Ilustracja autorstwa Ayako Ishiguro.
